Jolesongen, av Ivar Mortensson-Egnund

Musea i Nord-Østerdalen har eit omfattande materiale etter Ivar Mortensson-Egnund. Blant dette dukka det opp fire små ark med ein song. Overskrifta er «Jolesongen», det er skrive 1912 både øvst på første arket og nedst på siste. Og det er ikkje mindre enn 17 vers!

Dette ser ut til å væra eit ukjend og aldri publisert dikt av Ivar Mortensson (han skreiv seg slik enda – det var først i 1918 han hekta på -Egnund på namnet sitt). Her publiseres nå denne hittil ukjende julesongen, både transkribert og kopiar av dei originale manusarka etter Ivar (arkivref. NOMA-A-0062 Ga/0056).

Det er vel ikkje utenkjeleg at Ivar Mortensson-Egnund hadde ein bestemt, allereie kjend, melodi i hodet da han skreiv denne julesongen, utan at vi kan sei noko sikkert om det. Elles fungerer teksten på gamle stevtoner frå f.eks. Vest-Telemark, og vi veit at han tidlegare hadde reist kring, blant anna nettopp i Telemark, og samla inn folkeminne, segner og folkeviser. Så kanskje er songen skreve til ei gammel norsk stevtone.

 Stev, gammel-stev eller nystev, har ei heilt fast oppbygging. Difor kan ein syngje ein kvar gammal-stev-tekst på ein gammal stevtone og ein kvar ny-stev-tekst på ein ny-stev-tone.

Dette gjer at stev-tradisjonen i Norge kan samanliknast med blues – ein kan lett improvisere ny tekst til gamle toner. Frå området som kallast Råbyggarlaget, dei indre delane av Agder og dei sør-vestlegaste delane av Vest-Telemark, kunne stev-tevlingar vere ein måte å løyse konfliktar på. Desse kunne vare i fleire dagar - stevarane  improvisera fram nye tekster og den som til slutt ikkje klara å finne på meir, var den som tapte. Slike stev-tevlingar kan samanliknast med det me kjenner som «free-styling» i hip-hop-kulturen.

  •  (Foto/Photo)
    1/4
  •  (Foto/Photo)
    2/4
  •  (Foto/Photo)
    3/4
  •  (Foto/Photo)
    4/4